Monna ya Ileng a Roba Banka
Moqhekelli, sistimi ya lekunutu, beke e makatsang, le pina ya music hall e ileng ya ba phelela bohle.

Charles Wells o ile a roba banka Monte Carlo makgetlo a mmalwa ka 1891 ka tatelano ya lehlohonolo le sistimi eo a sa kang a e hlalosa. Pina e ngotsweng ka yena ka 1892 e ile ya etsa hore “ho roba banka” e be polelo. O ile a lahlehelwa ke karolo ya tjhelete eo mariheng ao mme a qeta dilemo tse ngata teronkong ka lebaka la bomenemene.
E ne e le mang
Charles Deville Wells (1841–1922) e ne e le moenjiniere le moqhekelli ya pheta-phetang ya neng a bokella tjhelete ho batseteli bakeng sa diqapo tse neng di le siyo. Ka Phupjane 1891 o ile a fihla Monte Carlo a ena le £4,000 ya tjhelete e jwalo. Ka matsatsi a mahlano o ile a roba banka, a qeta tjhelete ya polokelo ya tafole, makgetlo a mmalwa, mme a tsamaya a ena le hoo e ka bang £40,000 ho ya ka pale ya hae, dimilione tse mmalwa tsa dipondo kajeno.

Seo a hlileng a se entseng
O itse o na le sistimi e sa hloleheng mme ha a ka a bolela hore ke efe. Dipaki ha di a ka tsa bona mokgwa o hlakileng papading ya hae, mme ha ho pale e tshepahalang e bolelang mokgwa; MartingaleleanoMartingaleTswelopele ya dibete e atisang bete habedi ka mora tahlehelo ka nngwe. Bona karolo ya Maano bakeng sa seo e se etsang le seo e sa se etseng.Bala kaofela → e atisang ho hokahanngwa le lebitso la hae ke kgakanyo feela. Ha ho na taba: sistimi e nngwe le e nngwe moralong wa dibetedisebediswaMoralo wa dibeteGridi ya ho beta e hatisitsweng tafoleng. Hape: tafole, felt, lesela.Bala kaofela → e na le boleng bo lebelletswengdipaloBoleng bo lebelletswengSephetho sa karolelano ka bete ka nako e telele. −1/37 ya tjhelete ya bete bakeng sa bete e nngwe le e nngwe e tlwaelehileng ya Yuropa.Bala kaofela → bo tshwanang, kahoo eng kapa eng eo a e entseng, sephetho e ne e le tatelano e telele ya lehlohonolo. MonyetladipaloMonyetlaMonyetla wa sephetho, ho tloha ho 0 ho isa ho 1 kapa 0% ho isa ho 100%. Nomoro e le nngwe: 1/37 = 2.70%.Bala kaofela → wa tatelano ya lehlohonolo e telele jwalo ka ya hae o monyane bakeng sa sebapadi ka seng mme o moholo bakeng sa dikete tse fetang khasinong nakong ya selemo. Motho e mong o ne a tla ba Wells. E ne e le Wells.
Pina
“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” (1892) ya Fred Gilbert, e binwang ke Charles Coborn, e bile katleho e kgolo di-music hall tsa London mme ya fetela Amerika. Moqolotsi wa yona o tsamaya ka boikgohomoso boulevard ka moya wa boipuso, mme polelo “ho roba banka” e bile e bolela phaello e makatsang ho tloha ka nako eo. Pina ha e bue ka ketelo ya bobedi.
Ketelo ya bobedi le ka morao
Wells o ile a kgutla hwetla eo mme a hlola hape, a ntoo lahlehelwa ke karolo ya tjhelete ketelong ya mariha a 1891–92. O ile a sebedisa tjhelete e ngata sekepeng sa mabothobotho, Palais Royale, ka tjhelete ya batseteli; ha se a ka sa fihla Monte Carlo. Qetellong ya 1892 sepolesa sa Fora sa mo tshwara Le Havre, mme ka Hlakubele 1893 lekgotla la London la mo ahlolela dilemo tse robedi tsa mosebetsi o boima teronkong ka lebaka la bomenemene. O ile a lokollwa ka 1899, a fumana dilemo tse ding tse tharo ka 1906 ka bomenemene bo bong, mme hoo e ka bang ka 1911 a tsamaisa banka ya bohata Paris e neng e tshepisa 1% ka letsatsi, e leng se ileng sa mo isa teronkong ya Fora. O hlokahetse London ka 1922. Khasino, e neng e lefile £40,000 ka 1891 mme ya fumana ho feta moo ka phatlalatso, e ile ya rua haholo ka yena.
O tswaletswe Hertfordshire.
Di-patent le merero ya bomenemene ya peeletso.
Monte Carlo: o roba banka makgetlo a mmalwa; o hlola ≈ £40,000.
O a kgutla; o hlola hape.
O lahlehelwa ke karolo ya yona. Pina, 1892. Sekepe se sa kang sa tsamaela Monaco.
O ahlolwa ka bomenemene London; dilemo tse robedi.
Bomenemene bo bong, dilemo tse ding tse tharo.
O kenngwa teronkong Fora ka bomenemene ba banka.
O hlokahalla London.
Hobaneng pale ena e le bohlokwa
Ke mohlala o hlakileng ka ho fetisisa wa sistimi e “sebetsang” ebe e a hloleha. Sistimi ha e a ka ya etsa letho makgetlong ka bobedi; lehlohonolo le ile la tla la ba la tsamaya, jwalo ka ha maqephe a phapangdipaloPhapang (Variance)Tekanyo ya hore na diphetho di hasane hakae ho potoloha boleng bo lebelletsweng. E phahame bakeng sa straight up, e tlase bakeng sa dibete tsa tefo e lekanang.Bala kaofela → a re le tlameha ho etsa. Khasino e lahlehetswe ke beke e le nngwe mme ya fumana tshomo. Sistimi e nngwe le e nngwe e rekisitsweng ho tloha ka nako eo e na le Wells bopaking ba yona, mme e nngwe le e nngwe ya tsona e na le ketelo ya bobedi eo bopaki bo sa e boleleng.
Dipotso
Ha ho bopaki ba hoo ditafoleng. Bomenemene ba hae bo ne bo le hosele.
Dimilione tse mmalwa tsa dipondo, ho ya ka ditekanyo tse ngata.
Tafole ka nngwe e ne e na le tjhelete ya polokelo; ha e fela, tafole e ne e ema mme ho latwa e nngwe. Khasino ha e a ka ya felloa ke tjhelete.
Ho phomola ka metlae

Khasino e lahlehetswe ke beke mme ya reka lekgolo la dilemo la papatso.
Mehlodi
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.