Blaise Pascal: Tshomo ya Lebidi la Roulette
Setsebi sa dipalo seo hangata se nkuwang e le moqapi wa lebidi, ya neng a leka ho haha ntho e nngwe.

Pascal (1623–1662) o ile a etsa diteko ka disebediswa tsa motsamao o sa feleng ka bo-1650. Lebidi le potolohang le batlang le se na kgohlano le bolelwang e le la hae ke mohlomong moholo wa rotor ya roulette; ho bolelwa hoo ke ha setso ho ena le ho ngolwa ka bopaki.
Setsebi sa dipalo
Blaise Pascal o hahile khalkhuleita ya mokgwa wa motjhini a le dilemo tse leshome le metso e robong, a paka diphetho tsa jiometri ya projective a sa le mocha, a etsa mosebetsi wa motheo ka kgatello le vacuum, mme ka 1654, mangolong le Pierre de Fermat, a rarolla “bothata ba dintlha”: kamoo o ka arolang dibete tsa papadi ya monyetla e kgaohileng ka toka. Karabo ya bona, ho arola ho ya ka monyetladipaloMonyetlaMonyetla wa sephetho, ho tloha ho 0 ho isa ho 1 kapa 0% ho isa ho 100%. Nomoro e le nngwe: 1/37 = 2.70%.Bala kaofela → wa sebapadi ka seng wa ho hlola hoja papadi e ne e tswela pele, ke tshimoloho ya boleng bo lebelletswengdipaloBoleng bo lebelletswengSephetho sa karolelano ka bete ka nako e telele. −1/37 ya tjhelete ya bete bakeng sa bete e nngwe le e nngwe e tlwaelehileng ya Yuropa.Bala kaofela →. Palo e nngwe le e nngwe ya EV sebakeng sena e tswa mangolong ao.

Na ho ne ho na le motjhini wa roulette wa Blaise Pascal?
Bohareng ba bo-1650 Pascal o sebeditse ka motjhini wa motsamao o sa feleng mme ho thwe o hahile lebidi le lekantsweng hantle le neng le potoloha nako e telele ka kgohlano e nyane. Pale ya hore lebidi lena le fetohile rotordisebediswaRotorKarolo e potolohang ya lebidi e jereng mekotlana.Bala kaofela → ya roulette e phetwa dinaleng tse ngata mme ha e a ngolwa ho mehlodi efe kapa efe ya pele. Ho a kgoneha hore basebetsi ba metse ya di-spa lekgolong la bo-18 la dilemo ba ile ba sebedisa lebitso lena ho rekisa. Hase ntho eo Laboratori e ka e amohelang ho ya ka bopaki.
Monyetla, ka mantswe a hae le a rona
Mangolo a 1654 ha a bue ka roulette, e neng e eso be teng. A botsa: dibapadi tse pedi di hloka dintlha tse tharo ho hlola pitsa; di emisa ho 2–1; pitsa e lokela ho arolwa jwang? Karabo ya Pascal e sebedisa seo kajeno re neng re tla se bitsa tebello e nang le maemo le kgang e iphetang ho theosa sefate sa ditswelopele tse ka kgonehang. Huygens o badile mangolo ana mme ka 1657 a phatlalatsa buka ya pele ya thuto ka tebello. Lentswe “tebello” ke la hae.
Pascal le Fermat ba rarolla bothata ba dintlha: boleng bo lebelletsweng e le theko e lokileng ya boemo.
Huygens, De Ratiociniis in Ludo Aleae: tlhaloso ya pele e hatisitsweng ya tebello.
Jakob Bernoulli, Ars Conjectandi: molao wa dipalo tse kgolo.
Roulette e hlaloswa Paris. Tefo e nngwe le e nngwe ke 36/n − 1: EV = −1/37 (kapa −2/38).
Teko ya chi-square ya Pearson, e bontshwa ka dipotoloho tsa roulette.
Tsohle tse ka hodimo, sebakeng sena, ho browser.
Bete
Kgang e tummeng ka ho fetisisa ya Pascal ka ho beta ha e bue ka roulette empa e bua ka Modimo: “bete” e ho Pensées e hlalosang tumelo e le bete e nang le moputso o sa feleng. Ke kgang ya boleng bo lebelletsweng, mme ke lekgetlo la pele leo motho a ileng a sebedisa thuto ya diqeto ho pheha kgang ka eng kapa eng. Dibapadi tsa roulette tse bitsang Pascal bakeng sa lebidi di bitsa Pascal ya fosahetseng; ya bohlokwa ke ya bontshitseng kamoo ho behwang theko ya papadi ya tjhelete kateng.
Makatso
Ebang Pascal o hahile lebidi la pele la roulette kapa tjhe, papadi ena ke mohlala o motle wa mosebetsi wa hae wa nnete: sesebediswa se tswang ho monna ya pakileng hore o ke ke wa fumana ho hong ntle le ho fana ka letho (motsamao o sa feleng o a hloleha; tebello e a bolokwa), se sebediswang ho bontsha ntho e tshwanang ho dibapadi tse dimilione tse seng kae ka selemo.
Dipotso
O ne a tsamaya le dihlopha tsa dibapadi Paris qalong ya bo-1650, e leng kamoo bothata ba dintlha bo ileng ba mo fihlela ka Chevalier de Méré. Ha ho rekoto ya hore o kile a bapala ka tjhelete ka botebo.
Hobane ke pale e monate mme hobane bapapatsi ba dikhasino ba lekgolo la bo-19 la dilemo ba ne ba e rata. E phete ka tlhokomeliso e ka tlase.
Ho phomola ka metlae

O pakile hore o ke ke wa fumana ho hong ka mahala. Ebe motho o haha khasino hodima hoo.
Mehlodi
- Pascal, B. & Fermat, P. Correspondence on the problem of points.
- Huygens, C. De Ratiociniis in Ludo Aleae.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.